Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg (09/02/2013)

Koop van 'n saak vir sy normale of vir 'n bepaalde doel. En die een en ander oor winkeldochters

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Otto, J.M.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 1-20
Abstract: This article deals with a seller's duty to deliver a thing sold that is fit for the purpose that it is normally used, or for the purpose that the purchaser, to the knowledge of the seller, intends to use it. This duty of a seller has been part of South African law and other legal systems for a long time. The duty has been strengthened by means of legislation. In this article the relevant provisions in the Dutch Burgerlijk Wetboek are examined and analysed. This is followed by a discussion of the South African Consumer Protection Act 68 of 2008. This act is not a codification of the law of sale on the topic and basic principles of the law of sale and the law of contract must be borne in mind when the matter is considered. The Consumer Protection Act protects consumers when goods are supplied (which includes contracts of purchase and sale) by a supplier who does so in the normal course of his business. The consumer need not be a "private person". Consumers are protected whether they enter into contracts for business or professional reasons or for household or personal reasons. Indeed, the act even protects consumers that are juristic persons to a limited extent. One of the protective measures in the act is the seller's duty to deliver goods that are reasonably suitable for the purposes for which they are generally intended. This duty of the seller, and corresponding right of the purchaser, is dealt with at some length in the Consumer Protection Act and the consumer has certain remedies at his or her or its disposal should the seller fail to fulfil its statutory duty. The rights created by the statute is not, however, exclusive or exhaustive and coexist in addition to any remedies that the consumer may have in terms of the common law and in terms of contractual warranties otherwise provided by the seller. Third parties such as the manufacturer, importer and distributor of the thing sold are also held liable by the Consumer Protection Act.
This article compares similar provisions in Dutch Law, in particular the conformiteitsvereiste contained in section 7:17 of the BW, with the corresponding provisions and principles of South African law, analyses the relevant provisions in the Consumer Protection Act and makes recommendations regarding the interpretation and application of the provisions in the act dealing with the matter under discussion.

International organisations, the rule of law and immunity

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Schlemmer, E.C.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 21-38
Abstract: Internasionale organisasies, die regstaatbeginsel en immuniteit
Al hoe meer internasionale organisasies word vir bepaalde doeleindes daargestel en beskik vir daardie betrokke doeleindes oor sogenaamde funksionele immuniteit ten einde dit in staat te stel om sonder die inmenging van buite, hetsy van lidstate wat polities sou kon inmeng of andersins, wel die funksies waarvoor dit geskep is, te kan vervul. Dit is egter ook so dat internasionale organisasies benewens die funksies waarvoor dit geskep is, ander handelinge verrig wat in 'n sekere mate nou verwant is aan sy algemene aktiwiteite of wat gewoon nodig is om byvoorbeeld 'n algemene kantoor te bedryf. Mense word in diens geneem, persone of instansies se dienste word ook gekontrakteer ten einde aan sy funksies te kan voldoen. Die internasionale organisasie neem dus aan die gewone besigheidsverkeer deel, sluit kontrakte en gaan verpligtinge aan. In geeneen van hierdie omstandighede wend dit 'n poging aan om dit op sogenaamde immuniteit te beroep nie. Dit gebeur egter dikwels dat so 'n organisasie, wanneer dit deur 'n gegriefde medekontraktant of werknemer aangespreek word, dit ewe skielik op immuniteit van jurisdiksie beroep. Skielik is die gewone reëls van die spel nie meer op die organisasie van toepassing nie. Die howe van die state waarin sodanige beroep op immuniteit plaasvind, het dan nie jurisdiksie nie en dus kan die organisasie nie tot verantwoording geroep word nie. Dit neem nie die beginsel weg dat die organisasie kontrakbreuk gepleeg het nie; al wat dit beteken is dat die teenparty niks daaromtrent kan doen nie.
In die artikel word betoog dat die erkenning van die beroep op immuniteit in beginsel inbreuk maak op die regstaatbeginsel wat ook eie is aan die internasionale reg en waaraan ook internasionale organisasies gehoor behoort te gee. Daar word betoog dat, aan die hand van verwysings na die regspraak van onder andere die Europese hof vir regte van die mens, daar in die reël geen rede is hoekom die internasionale organisasie nie aan sy internasionale (en ook kontraktuele) verpligtinge gebonde gehou moet word nie en dat die enigste uitsondering op hierdie reël slegs daardie gevalle behoort te wees waar daar 'n duidelike beginsel van proporsionaliteit ("evenredigheid") aangedui kan word, soortgelyk aan dit wat in die menseregte regspraak in Suid-Afrika erken word. Dit is veral aan die hand van die bepalings in menseregte aktes dat die reg op toegang tot die howe gewaarborg word. Daar word aangetoon dat indien die internasionale organisasie se beroep op immuniteit 'n individu se toegang tot die howe of regsweg blokkeer, daar in sodanige gevalle na die proporsionaliteit gekyk behoort te word. Indien nie aangetoon kan word dat daar 'n sterker openbare belang ten gunste van die beskerming van die immuniteit van die internasionale organisasie bestaan nie, behoort die beroep op immuniteit nie te slaag nie. Dan behoort die individu se belang en waarborg tot die regsweg voorrang te geniet.
Daar is tans genoegsame gesag in die internasionale omgewing wat steun bied vir sodanige argument en wat dit met ander woorde op 'n verbreking van internasionale menseregteverpligtinge kan laat neerkom indien 'n staat se howe sou weier om oor 'n bepaalde aangeleentheid te bereg vanweë 'n internasionale organisasie se sogenaamde immuniteit indien die organisasie (of die staat) nie oor alternatiewe geskilbeslegtingsmeganismes beskik of dit aan die individu beskikbaar stel nie. Daar is genoegsame gesag wat bevestig (veral in die Belgiese hof van hoogste beroep) dat selfs die blote bestaan van 'n administratiewe tribunaal nie noodwendig aan die vereiste van 'n effektiewe alternatiewe geskilbeslegtingsmeganisme sal voldoen indien die tribunaal as sodanig nie ordentlik funksioneer nie.

Comparative jurisprudence - what good does it do? History, tasks, methods, achievements and perspectives of an indispensable discipline of legal research and education

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Martinek, Michael
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 39-57
Abstract: Regsvergelyking - waarom? Geskiedenis, doel, metode, sukses en perspektiewe van 'n onmisbare dissipline van regsnavorsing
Die uitgangspunt met die bydrae is dat selfs onder regswetenskaplikes dikwels onsekerheid vermeld word oor die plek en funksie van regsvergelykende navorsing. Dikwels word die indruk gewek dat daar selfs twyfel bestaan oor die feit of dit 'n selfstandige regsgebied verteenwoordig en of dit nie 'n juridiese interpretasiemetode is nie. Die outeur ondersoek die gestelde probleem uit die perspektief van 'n Duitse regsprofessor omdat hy van mening is dat juis Duitsland met sy veeltal aan buurstate noodwendig blootgestel is aan kruisbeïnvloeding van heersende norme in ander regstelsels en dus leidinggewend behoort te wees op die gebied van regsvergelyking.
Regsvergelyking kan as die betrokkenheid by verskeie nasionale regsstelsels verstaan word, met as oogmerk om die gemeenskaplike, die onderskeidende en die besondere van iedere stelsel te beskryf, te verstaan en te waardeer. Dikwels word die internasionale privaatreg verwar met regsvergelyking of as 'n susterdissipline daarvan bestempel. Die outeur onderskei egter konsekwent en duidelik tussen die twee dissiplines: Die internasionale privaatreg is in die eerste plek nasionale reg wat daarop afgestem is om by 'n sameloop van verskillende moontlike regstelsels ten aansien van dieselfde regsvraagstuk wat verkoppeling met verskillende nasionale regstelsels vertoon die toepaslike stelsel te identifiseer - maar daarmee is dit dikwels uit en gedaan. In werklikheid kan die internasionale privaatreg vandag kwalik meer sonder grondige regsvergelyking beoefen word. Van regsvergelyking moet ook onderskei word die strewe tot vermeende regseenheid wat van tyd tot tyd kop uitsteek. Hoewel die strewers na regseenheid dikwels vanuit regsvergelykende perspektiewe argumenteer, is dit nie die onderskeidende van regsvergelyking om gelykmaking na te streef deur alle nie-gemeenskaplike verskille uit te stryk nie.
Regsvergelyking as wetenskap kan vandag terugkyk op 'n geskiedenis van meer as 'n eeu in die vastelandse regskultuur. Gedurende die tydspan het die klemme verskuif. Die soeke na die "beter" regsoplossing in vreemde reg het waarskynlik aan die begin van die tydspan 'n bepaalde gewig gedra. Die premis was dat 'n "leen" en "oorplanting" van die gewaande "beter" oplossing vanuit 'n vreemde regstelsel 'n kortpad-oplossing bied sonder om self moeisaam verskillende konstruksies te moet ontwikkel en te moet afweeg. Die benadering blyk duidelik by sommige pioniers van die dissipline. Later het 'n groep sogenaamde regsvergelykers vanuit die ideaalbeeld van 'n begrip vir volksverskeidenheid en sodoende uit 'n sosiologiese en antropologiese hoek hulself ook as regsvergelykers bestempel. Die klem val dan eerder op die volkereverskeidenheid as op die inhoudelike verskille van die onderskeie regsfigure. Op 'n ander stadium was die oogmerk om met regsvergelyking 'n beter begrip by handelsvennote te bewerkstellig van die "ander" regsisteem ten einde die handelsverkeer te bevorder. Sodoende sou die ekonomie bevorder word.
Van die Utopie van 'n enkele sogenaamde gemeenskaplike regstelsel vir alle volke en nasies kan reeds meer as 'n eeu vergeet word. Vandag word die doel en funksie van regsvergelyking eerder pragmaties gesien as 'n bydrae tot onmiddellike konflikoplossing in grensoorskrydende politiese en ekonomiese verkeer.
Uit die hoek van wetenskapsteoretiese en metodologiese grondslae hoort regsvergelyking tuis by die geesteswetenskappe want die regsvergelyker bedien hom meestal van die uitleg van regstekste ten einde normatiewe samehange aan te toon wat bydra tot die daarstel van 'n ordelike samelewing. Naas die klassieke uitleg kwalifikasie word steeds in veral die Amerikaanse en Skandinawiese beoefening van regsvergelyking 'n sterk dosis sosiologiese ondertone aangetref.
Vir die regsvergelyker is 'n kennis van en beheersing van die onderskeie regssisteme en regsfamilies van deurslaggewende belang. In die besonder word onderskei tussen die Anglo-Amerikaanse, die Romaanse en die Germaanse regsfamilies. Teen daardie agtergrond word histories Groot Brittanje, Frankryk en Duitsland as die sogenaamde moeder-voorbeelde van die onderskeie regsfamilies bestempel. Die meeste ander noemenswaardige regssisteme hou op die een of ander wyse verband met een of meerdere van daardie funderende regsfamilies. Die Engelse gemenereg het invloed uitgeoefen ook in byvoorbeeld die Amerikaanse, Indiese en Australiese reg. Die Romaanse regskring het navolging ook in die Suid-Amerikaanse stelsels en ook in dele van Wes-Afrika en Asië waar dit grootliks die inheemse reg verdring het. Die Germaanse reg het benewens die ooglopende invloed op die direkte buurstate in die groter Europa ook invloed op die Japanse en Chinese reg uitgeoefen. Juis die ekonomiese groeipotensiaal van China bring by menige handelsvennoot die belang by van 'n beter begrip van die Duitsregtelike onderbou van die Chinese handelsreg.
Naas die voormelde regskringe is daar ook 'n noemenswaardige aantal gemengde regssisteme waaronder die van Suid-Afrika, Skotland en Israel vermeld word.
Los van enige ooglopende Europese invloed staan die Islamitiese Sharia-reg en die verskillende inheemse regstelsels van inboorlinge in Afrika soos ook die Hindoereg. Die Indonesiese inheemse Adatreg is gedurende die Nederlandse oorheersing tot ná die Tweede Wêreldoorlog aktief bestudeer en verder ontwikkel, maar sedert onafhanklikheid het die aptyt daarvoor oënskynlik getaan. Dieselfde lot het oënskynlik van die inheemse regstelsels in Suid-Afrika te beurt geval waar sedert die politieke omwenteling en die nuwe demokratiese orde ná 1994 weinig belangstelling in die grondige wetenskaplike bestudering en ontwikkeling van die inheemse reg aantoonbaar is.
Vir regsvergelyking word onderskei tussen mikro- en makro regsvergelyking. Mikro-regsvergelyking konsentreer op bepaalde regsvraagstukke of ondersoek 'n enkele afgebakende regsfiguur in verskillende regsstelsels met die oog op die blootlegging van gemeenskaplike sowel as onderskeidende kenmerke. Makro-regsvergelyking plaas die klem op onderliggende beginsels van die onderskeie regsordes. Die outeur onderskei ook tussen bilaterale en multilaterale regsvergelyking.
In die bydrae word verwys na die verskeie organisasies en institute van nasionale en internasionale aard wat met regsvergelyking gemoeid is. Die outeur vermeld die noemenswaardige verdienste van die wetenskaplike arbeid betrokke by navorsing oor die Weense Koopverdrag na aanleiding van die VN Konvensie oor Internasionale Handel van 1980 en die meer resente suksesse wat vermeld kan word op die gebied van die daarstelling van 'n potensiële Europese Burgerlike Wetboek.
Ten slotte appelleer die outeur aan sy kollegas betrokke by onderrig aan universiteite in die onderskeie regsfakulteite om deurgaans 'n indringende soeklig te laat skyn op die raakpunte met vreemde regstelsels en hul nie blind te staar teen die eng grense van die eie bekende nasionale regstelsel nie. Regsvergelyking is egter primêr sinvol binne dieselfde regsfamilies. 'n Blote taalbehindering is geen ekskuus om sogenaamde regsvergelyking te beoefen met 'n totaal onverwante en dus niksseggende regstelsel maar waarvan die regspraak en boeke wel in 'n vir die "ondersoeker" makliker toeganklike "internasionale taal" beskikbaar is nie. Van laasgenoemde dwaling is talle voorbeelde bekend wat nie die verantwoordelike outeurs tot enige eer strek nie. Sinvolle regsvergelyking behoort deurlopend te geskied in iedere kursus en nie afgemaak te word met 'n enkele halwe semesterkursus vir die skyn nie. In aansluiting pleit die outeur vir sinvolle buitelandse wisselprogramme wat buitelandse verblyf en deelname aan kursusse en gemeenskaplike ondersoekwerk insluit. Ook in die geval is 'n behoorlike taalbeheersing vir juriste van deurslaggewende belang en is dit onverskoonbaar om taalbehinderdes as vermeende hoogleraars aan te stel wat weens dié gebrek nie in staat is om behoorlike leiding aan die volgende geslagte regstudente te bied nie. Anders as die regspraktyk is die regswetenskap soos enige ander egte wetenskap nie nasionaal begrens nie en moet binne die regte internasionale konteks beoefen word.

Some thoughts on the meaning of "expenditure" in the Income Tax Act

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Jansen van Rensburg, E.C.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 58-73
Abstract: Besinning oor die betekenis van "onkoste" in die Inkomstebelastingwet
In C:SARS v Labat Africa Limited 2012 1 All SA 613 (HHA) is bevind dat 'n maatskappy wat bates verkry deur middel van die uitreiking van aandele, geen "onkoste" vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet 58 van 1962 aangaan nie. Hierdie beslissing steun op die gewone omskrywing van "onkoste", ingevolge waarvan daar 'n vermindering in die bates van die belastingpligtige moet wees. Aangesien die uitreiking van aandele nie 'n vermindering in die bates van die maatskappy teweegbring nie, gaan die maatskappy geen "onkoste" aan nie. In die uitspraak word die argument van die belastinghof in ITC 1801 (68 SATC 57) dus verwerp.
In laasgenoemde beslissing het die hof aanvaar dat die maatskappy wel "onkoste" aangegaan het, aangesien die maatskappy 'n onvoorwaardelike verpligting aangegaan het (om aandele uit te reik). Die hoogste hof van appèl het egter bevind dat, alhoewel die aangaan van 'n onvoorwaardelike verpligting daarop dui dat die "werklik aangegaan"-vereiste nagekom is, dit nie 'n aanduiding daarvan is dat die "onkoste"-vereiste nagekom is nie. 'n Alternatiewe argument wat in ITC 1801 geopper is en wat deur die Engelse howe aanvaar word, is weens verskille in die bewoording van die twee lande se belastingwetgewing nie deur die hof oorweeg nie. Ingevolge hierdie argument het 'n maatskappy 'n primêre reg om kontant te ontvang by die uitreiking van aandele. Indien die maatskappy dus ooreenkom om 'n bate anders as geld te ontvang, doen die maatskappy afstand van hierdie reg en is daar wel 'n vermindering in die bates van die maatskappy. By nadere oorweging van hierdie argument blyk dit egter dat 'n maatskappy, uit 'n regsoogpunt, geen "reg" op kontant het wat opgegee word nie.
In die lig van die beslissing in Ackermans Limited v C:SARS; Pep Stores (SA) Limited v C:SARS 2011 1 SA 1 (HHA), is dit onwaarskynlik dat die hof sal aanvaar dat 'n belastingpligtige "onkoste" aangegaan het bloot op grond daarvan dat die belastingpligtige ooreengekom het om vergoeding anders as geld te aanvaar.

"I love the smell of perfume in the morning" - the L'Oréal case and trade mark infringement

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Alberts, R.W.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 74-89
Abstract: "I love the smell of perfume in the morning" - die L'Oréal-saak en inbreukmaking op handelsmerke
Die menslike bestaan sentreer, tot 'n groot mate, rondom die gebruik van goedere en dienste wat handelsmerke betrek, in besonder, beroemde handelsmerke. Die idee dat sodanige merke spesiale beskerming behoort te kry, word gewoonlik herlei na 'n invloedryke artikel wat in die 1927 Harvard Law Review verskyn het. Die stelsel wat ontwikkel is om gestalte te gee aan gemelde oogmerk het bekend geword as beskerming teen verwatering.
Beskerming teen verwatering word in talle lande gesien om te slaan op, onder andere, die trek van 'n onregverdige voordeel. Dit was die posisie in die L'Oréal-saak, waar lyste wat onbekende parfuums met beroemde produkte vergelyk, gebruik is. Daar was geen verwarring, nadeel, of 'n afname in verkope nie. Die Europese Geregshof het nietemin beslis dat inbreukmaking moontlik was. Die hof het dit gestel dat die konsep van onregverdige voordeel, ook na verwys as 'n gratis rit, nie betrekking het op nadeel teenoor die beroemde merk nie, maar die voordeel wat deur die latere gebruiker ontvang word.
Die elemente van aanspreeklikheid is soos volg uiteengesit: (a) die derde party moet ry op die pante van die eienaar en voordeel trek uit die beroemde merk se aantrekkingskrag, reputasie en prestige; (b) die derde party moet, sonder betaling, voordeel trek uit die bemarking van die beroemde merk.
Die uitspraak is wyd gekritiseer. Sommige skrywers meen die saak kan nie versoen word met vorige uitsprake van die hof nie. Daar word ook verwys na die vereiste dat die inbreukmakende merk altyd herkenbaar moet wees. Daar word aan die hand gedoen dat die eienaars van die merke moet aanvaar dat nie alle beleggingskoste verhaal kan word nie. Dit is onaanvaarbaar, omdat die reg een of ander afsnypunt moet gebruik.
'n Oorsig van vorige uitsprake toon dat die idee om beskerming te gee op die basis van die oordrag van 'n beeld nie beperk is tot die L'Oréal-uitspraak nie. Die mening dat die saak nie versoen kan word met vorige Europese beslissings nie moet dus verwerp word, aangesien dit wel in harmonie is met ander uitsprake, en kerntemas herhaal.
Faktore wat wye aanspreeklikheid kan beperk, sluit die volgende in: (a) reputasie van die merk; (b) eendersheid van merke; (c) bedoeling; (d) 'n verband tussen die merke is slegs 'n minimum; (e) die nabye verwantskap tussen die tersaaklike goedere; (f) laastens, en belangrikste, die oordrag van die beeld van die beroemde merk.

Brandversekering en lakse plaaslike owerhede - rus die skade waar dit val?

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Sonnekus, J.C.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 90-123
Abstract: Lax local government and loss due to an uncontrolled fire - who should bear the loss?
Some of the fundamental principles of a developed legal system that apply to a society governed by the rule of law are self-determination or private autonomy and the minimum of governmental intervention into the private sphere. As a consequence of these principles a loss suffered is in principle carried by the holder of the patrimonial right where the loss materialised - damage rests where it falls. Courts do not interfere with this principle and leave a loss where it is unless they find a good reason to shift it. Some of the exceptions where a good reason exists to shift the loss are if a contractual agreement such as an insurance contract is in place or where the principles of the law of delict apply and the tortfeasor is burdened with the obligation to repair the damage caused by his/her blameworthy conduct.
An indemnity insurance contract as an example of an agreement founded on the bona fides of the insured and the insurer provides for the eventuality that should the insured uncertain future risk materialise, the insured will then be indemnified by the insurer. The loss is thus shifted from the insured to the insurer and spread effectively amongst a community of exposed persons as fellow insured and the indemnification is effectively paid from the pools of premiums contributed to by the body of insured policy holders mutually. In order to allow for a realistic calculation of the risk the underwriter needs to base the calculation on a realistic evaluation of all applicable facts. A fire insurer, for example, needs to know the type of construction to be insured and the location of the construction in order to determine the possibility of it catching fire, and, if it does, the realistic possibility of effectively fighting and containing an eventual fire to prevent it from getting out of control leading to a total loss and consequently enormous damage. It is thus common to ask whether the construction is thatch-roofed or not, because a fire spreads more rapidly in such a construction than with another roof construction, and thus with a limited window of opportunity to effectively contain the fire before it gets out of control.
One of the assumptions seldom articulated but nevertheless fundamental to fire insurance is that if the insured property is located within a regulated municipal area it may be assumed that the local authority will have the prescribed effective professional fire brigade and equipment available to timeously reach the fire and commence with effective fire fighting. Because it is assumed that all local authorities abide by the applicable laws and regulations, no insured is asked by his insurer before conclusion of the agreement whether the street where the property is situated in the town or city is properly serviced with fire hydrants carrying the requisite water volume and pressure and whether the local fire brigade is properly serviced with adequately trained firemen. These are assumed to be in place. If the building is located on a faraway farm or in the mountains where no fire brigade will be able to reach the fire timeously, the potential insurer may decline to accept the risk and no insurance contract will ensue.
Insurers accept a contractual duty to indemnify only for the benefit of the insured. No third party can claim immunity from a duty to compensate the insured for the loss caused by his delictual and blameworthy conduct because the prudent plaintiff has an insurance policy to cover such eventualities. Consequently the insurer is generally subrogated to the claims of the insured against the tortfeasor. This conforms to the premise that the tortfeasor's penance should be effected by rectifying the loss caused and in this way redeeming his inadequate conduct.
It is submitted that where a local authority neglects its statutory duties and does not provide for an effective professional fire brigade, the underlying assumption on which the fire insurance policy is founded is absent. If the proposer for insurance was aware of the problem he would have been under a duty to communicate this to the insurer and neglecting to provide this information will be judged a serious misrepresentation. In the absence of such a fundamental aspect on which all risk calculation is premised, the presumed agreement does not exist. It is submitted that even where both the insured and the insurer were unaware of the fact that the local authority was neglecting its duty, this assumption is so fundamental to the agreement that it negates any insurance agreement along the same lines as that which is known in German law as a serious "Störung der Geschäftsgrundlage" or even a "Wegfall der Geschäftsgrundlage". This is not a principle foreign to South African law but it is a logical development of the fundamental principles of assumptions explicitly recognised already by Windscheid. Should a fire occur that causes a devastating loss due to the absence of a functional fire brigade, the assumed insured property owners will have no contractual claim against their presumed fire insurers and will be left with a delictual claim against the local authority that neglected to fulfil its duty of care binding it statutorily to provide this service to its rate payers.
Rate payers may compel their local authority to provide for a special rating area if the local authority shields itself for its laxness behind the excuse that it is politically compelled by the majority of potential voters not living in the affluent area to provide basic services (water, sanitary and electricity) to the less privileged areas within its jurisdiction and does not for that reason have the capacity to provide the necessary emergency services to the more affluent areas, notwithstanding the fact that the bulk of the rates generated as income is coming from the latter areas. The fact that the possibility of a special rating area had not been utilised does not exonerate the lax authority from delictual liability in the same manner that a lax municipality is delictually liable for the loss caused by its non-replacement of stolen manhole covers or unrepaired potholes in the public roads. Elected leaders make deliberate choices between a magnitude of pressing duties but the flip side of the coin of this competence is acceptance of full liability for the consequences of their decisions - if any loss is caused as a result, the victim should be indemnified.

Giving due consideration to views expressed by the child in family law proceedings : the Australian experience and lessons for South Africa

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Barrie, G.N.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 124-138
Abstract: Oorweging van die mening van kinders in familieregtelike gedinge : die ervaring in Australië 'n moontlike voorbeeld vir Suid-Afrika
Artikel 28(2) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 bepaal dat die kind se beste belang deurslaggewend is in elke aangeleentheid wat die kind raak. Artikel 10 van die Kinderwet 38 van 2005 bepaal dat elke kind van 'n geskikte ouderdom, rypheid en ontwikkeling die reg het om op 'n gepaste manier deel te neem aan enige aangeleentheid rakende daardie kind en menings deur die kind gelug in daardie verband behoorlik oorweging moet geniet.
Die toepassing en interpretasie van artikel 10 van die Kinderwet is nog in die beginstadium en ons howe en skrywers is steeds onseker oor die presiese trefwydte daarvan. Is die bedoeling dat sodanige kinders deur die hof geroep kan word om sodoende hul menings persoonlik te lug, of is die bedoeling dat die inwin van die kinders se menings tot onderhoude met gepaste en gekwalifiseerde persone beperk moet word?
Artikel 60 CC(2) van die Family Law Act 1975 (Cth) van Australië het 'n soortgelyke bepaling as artikel 10 van die Kinderwet. Dit bepaal dat die hof in familieregtelike aangeleenthede enige menings deur die kind geopper in ag mag neem en dat die hof mag besluit welke gewig aan die relevante menings van die kind verleen word.
Artikel 60 CC(2) is al vyf en dertig jaar op daardie wetboek en daar het reeds 'n beduidende praktyk, veral by die toestaan van toesig by egskeidings, om die artikel ontwikkel. Dit word aan die hand gedoen dat die praktyk in Australië, hoofsaaklik geskep deur die howe aldaar, heelwat rigting vir die Suid-Afrikaanse howe kan gee.
In die praktyk word daar op verskeie maniere aan artikel 60 (CC)(2) gevolg gegee. Eerstens mag die hof besluit om opdrag te gee dat 'n familiekonsultant 'n sogenaamde familieverslag vir die hof opstel oor die aangeleenthede insake die kinders wat die hof as relevant beskou. Die familiekonsultant moet met die kind 'n onderhoud voer om in die besonder dié kind se menings in te win. Tweedens mag die hof gebruik maak van 'n onafhanklike regspraktisyn wat moet toesien dat die menings van die kind voor die hof gelê word. Hierdie onafhanklike regspraktisyn mag nie die kind se regsverteenwoordiger wees nie en mag ook nie op enige opdragte van die kind reageer nie.
Derdens mag die hof enige ander middel gebruik om die mening van die kind te bepaal. Dit laat die hof toe om persoonlik direk met die kind 'n onderhoud te voer - gewoonlik in die teenwoordigheid van die familiekonsultant of enige ander persoon deur die hof aangewys. Die hof sou selfs, nieteenstaande die reël teen hoorsê getuienis, die menings van die kind mag inwin wat die kind aan die ouers of enige ander persoon meegedeel het.
Dit bly die diskresie van die hof om direk met die kind 'n onderhoud te voer. Die kind mag nie deur enige party verplig word om sy of haar menings te gee nie; mag nie as getuie geroep word nie tensy die hof dit so beveel en mag nie 'n beëdigde verklaring vir doeleindes van die verrigtinge aflê nie, tensy die hof so beveel.
Die benadering in Australië is nie om die kind "uit die konflik" te hou nie, want, so word geredeneer, die kind is reeds binne in die "konflik". Volgens die 1996-verslag van die regshervormingskommissie van Australië moet die deelname van kinders in familieregtelike gedinge wat hul raak, aangemoedig word. Die voordele daarvan, word aangevoer, is dat die kind meer betrokke by die prosesse is en nie voel soos 'n totale buitestaander oor sake wat hom of haar persoonlik direk raak nie.
Die hoop word uitgespreek dat Suid-Afrikaanse howe, wat tradisioneel konserwatief is, deur die praktyke in Australië aangemoedig sal word om artikel 10 van die Kinderwet meer progressief te interpreteer.

Bêrekope en die Consumer Protection Act : aantekening

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Otto, J.M.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 139-150
Abstract: Meer as drie dekades gelede is die bêrekoopkontrak vir die eerste keer in die Suid-Afrikaanse regsliteratuur ondersoek en beskryf (Otto "Bêrekoop" 1980 De Jure 248). Die aard van die kontrak is bespreek asook die regulasies wat toe pas afgekondig is om bêrekope te reguleer. Die regulasies is afgekondig kragtens die destydse Wet op Prysbeheer 25 van 1964 en het gegeld totdat die Consumer Protection Act 68 van 2008 in werking getree het. (Die regulasies was vervat in GK R1234 in SK 7068 (13-06-1980) soos gewysig deur GK R1814 (29-08-1980).) 'n Dekade later het 'n navorsingskomitee werk vir die Suid-Afrikaanse regskommissie onderneem wat onder andere navorsing oor die bêrekoopkontrak ingesluit het (projek 67 van die regskommissie). Die navorsingskomitee (bestaande uit Otto en Grové, geadviseer deur Malan) het 'n verslag aan die regskommissie gelewer wat gepubliseer is (Die Woekerwet en Verwante Aangeleenthede Werkstuk 46 (1993)). Vir doeleindes van die verslag aan die regskommissie is sekere wetgewing in Australië en Nieu-Seeland geraadpleeg (die Layby Sales Act 80 van 1971 van Nieu-Seeland, die Lay-by Sales Agreement Ordinance 9 van 1963 van die Australiese Capital Territory en die Lay-by Sales Act 36 van 1943 van Nieu-Suid-Wallis). Daarbenewens is 'n verslag in Nieu-Seeland bestudeer (Layby Sales. Report of the Contracts and Commercial Law Reform Committee (1969). Daar is ook by wyse van vraelyste marknavorsing gedoen vir doeleindes van die verslag aan die regskommissie. Die navorsingskomitee het 'n Konsepwet op Bêrekope voorgestel wat uit 28 artikels bestaan het (528-547 van Werkstuk 46) sowel as verklarende aantekeninge op die konsepwet (394-402). Van hierdie voorstelle het dadels gekom. Die navorsing wat in die proses onderneem is, het egter wel tot 'n verdere publikasie gelei (Otto "Bêrekoop: 'n dekade later" 1992 De Jure 71). Daarna het daar vir baie jare niks nuuts op hierdie terrein gebeur nie en is daar oënskynlik ook nie weer enigsins indringend daaroor geskryf nie (Van Eeden A Guide to the Consumer Protection Act (2009) 129 verwys bv net na Otto 1980 De Jure 248).

The liability of organisers for damage caused in the course of violent demonstrations as a limitation of the right to freedom of assemblySATAWU v Garvas 2012 8 BCLR 840 (CC) : regspraak

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Rautenbach, I.M.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 151-164
Abstract: Death, personal injury and damage to property have become disturbing features of protests and demonstrations in South Africa - scorched earth, but fertile ground for criminal and delictual liability. The judgment in SATAWU v Garvas concerns a particular aspect of the effect of the bill of rights on the law of delict.

How safe should a sidewalk be? The evergreen question of a municipality's liability for negligent omissionsButise v City of Johannesburg 2011 6 SA 196 (GSJ) : regspraak

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Scott, Johan
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 164-177
Abstract: One can safely postulate that the issue of determining the wrongfulness of an omission on the part of a municipality in respect of damage suffered by a member of the public as a result of a dangerous situation which arose due to the fact that roads and sidewalks under its control have fallen into a state of disrepair, finally stabilised slightly more than ten years ago when the supreme court of appeal handed down its seminal judgment in Cape Town Municipality v Bakkerud (2000 3 SA 1049 (SCA)). Before that time, the pendulum had swung from a position of strong immunity for municipalities (see eg Halliwell v Johannesburg Municipal Council 1912 AD 659; Moulang v Port Elizabeth Municipality 1958 2 SA 518 (A)) to a high-water mark of an almost blanket liability for omissions (eg in the judgment of Brand J in the court a quo in the Bakkerud case: Cape Town Municipality v Bakkerud 1997 4 SA 356 (C)).

Delictual liability of prison authorities for contagious diseases among inmatesLee v Minister of Correctional Services 2011 6 SA 564 (WCC); Minister of Correctional Services v Lee 2012 3 SA 617 (SCA) : regspraak

2013-02-08T10:16:17Z

Author: Neethling, J.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 177-186
Abstract: The facts, very briefly, were as follows: the plaintiff was detained in a maximum security prison for a period of approximately four and a half years. While he was incarcerated, he became ill and was diagnosed as suffering from pulmonary tuberculosis (TB). After the plaintiff's release from prison, he instituted an action for damages against the defendant on the basis that the defendant's servants at the prison had by their conduct, whether acting with dolus eventualis or negligently, caused him to become infected with TB.

South African and the Law of the Sea, Patrick H.G. Vrancken : book review

2013-02-08T10:16:18Z

Author: Barrie, G.N.
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 187-190
Abstract: Situated on a major shipping route linking East and West, with a 3 000 km coastline, with rich fishing resources, with some of Africa's major harbours and with - by African standards - a major navy and merchant fleet, the law of the sea is of vital significance for South Africa. To illustrate this significance South Africa in 1982 ratified the 1982 Law of the Sea Convention and later the 1994 Agreement on the Implementation of Part XI of the Law of the Sea Convention. South Africa has consequently also become a party to a large number of international conventions covering maritime security, navigation, the preservation of marine resources and the protection of the marine environment. This has led to an upsurge in literature on the subject in academic treatises and legal journals. The extensive bibliography of Vrancken's work bears this out.

A Guide to Bail Applications, M.T. Mokoena : book review

2013-02-08T10:16:18Z

Author: Watney, Murdoch
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 191-192
Abstract: The stated aim of Juta's Legal-Ease is to make the law easier to understand. The Legal Essence category of the Legal-Ease series further aims to provide practical tips and helpful hints to legal practitioners in particular. This book falls within that category and should therefore be assessed accordingly.

Mineral Law: Principles and Policies in Perspective, H. Mostert : book review

2013-02-08T10:16:18Z

Author: Du Plessis, Elmien
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 192-195
Abstract: This book was written to fill a "perceived gap in literature and a peculiarity of scholarship on South African mineral law" (xii), and is based on a manuscript prepared for Foresti v Government of South Africa, a dispute in the International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID). The case concerned the impact of the Black Economic Empowerment (BEE) provisions in the Minerals and Petroleum Resources Development Act of 2002 (MPRDA). In this case, the claimants asserted that the MPRDA, aimed at redressing the injustices of the past by converting previously held mineral rights to rights held in terms of licences, expropriated them of their mineral rights, and was therefore in violation of South Africa's international obligations under its BITs. The author wrote the book in her capacity also as a property law expert, aiming to look at "how the principles of mineral law are challenged by policies determining its proprietary and regulatory aspects" (xii).

DNA in the Courtroom: Principles and Practice, L. Meintjes-Van der Walt : book review

2013-02-08T10:16:18Z

Author: Watney, Murdoch
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 195-196
Abstract: The importance of deoxyribonucleic acid (DNA) evidence in assisting either to prove the guilt of an accused person or otherwise altogether exclude him as a suspect is undisputable. The absence of a South African handbook focusing on the practical aspects relating to DNA for court purposes has for years been a shortcoming in this field. With this publication Meintjes-Van der Walt has aimed to produce "an accessible guide to lawyers and presiding officers who come across DNA evidence in practice", and has as its main objective "to form a bridge between the science of DNA and the legal aspects of DNA evidence" (xiii).

Parole in South Africa, J. Moses : book review

2013-02-08T10:16:18Z

Author: Watney, Murdoch
Vol Issue 1
Publication: 2013
Page: 196-197
Abstract: The early release of Shabir Shaik on medical parole probably served no other useful purpose than to reveal the shaky foundations on which the South African parole system operates. The questions that subsequently arose on the parole positions of Clive Derby-Lewis and Jackie Selebi also did not assist to dispel the perception that the system seems to be operating arbitrarily and in favour of those with friends in high places. This perception is not addressed directly in Parole in South Africa by Moses, probably because the book was not written from a political angle. The handbook is based on the author's PhD thesis Parole in South Africa Is it a Right or a Privilege? The Theory and Practice of Parole in South African Correctional Centres, with a Specific Focus on the Nature of Parole under the Correctional Services Act 8 of 1959 (Repealed) and the Current Correctional Services Act 111 of 1998 (2009 UCT).